Κακιά πεθερά: Γιατί το πρόβλημά σου δεν είναι εκείνη αλλά η θέση του άντρα σου

Κακιά πεθερά: Γιατί το πρόβλημά σου δεν είναι εκείνη αλλά η θέση του άντρα σου

Κυριακή μεσημέρι στο σπίτι της. Φέρνεις το φαγητό στο τραπέζι και ακούς: «Ο Νίκος το θέλει με λιγότερο αλάτι, αλλά δεν πειράζει, εσύ δεν το ήξερες». Χαμογελάς. Κοιτάς τον άντρα σου. Εκείνος κοιτάζει το πιάτο του.

Στο αυτοκίνητο, γυρνώντας, του το λες. Και ακούς το γνωστό: «Έλα μωρέ, έτσι είναι η μάνα μου, μη δίνεις σημασία». Εκείνη τη στιγμή δεν θυμώνεις με εκείνη. Θυμώνεις με αυτόν.

Αν έψαξες «κακιά πεθερά», μάλλον περιμένεις έναν οδηγό για το πώς θα την αντιμετωπίσεις. Θα τον βρεις. Πρώτα όμως θα δεις κάτι που αλλάζει όλη την εικόνα: το πρόβλημα σπάνια είναι η πεθερά σου. Είναι το πού στέκεται ο άντρας σου ανάμεσά σας.

Υπάρχει στ’ αλήθεια «κακιά πεθερά» ή συμβαίνει κάτι άλλο;

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν έχεις απέναντί σου μια κακιά γυναίκα. Έχεις μια μητέρα που δεν έχει αφήσει ακόμα τον γιο της και έναν γιο που δεν έχει φύγει ακόμα από εκείνη.

Αυτό δεν κάνει τη συμπεριφορά της λιγότερο κουραστική. Τα σχόλια πονάνε, οι απρόσκλητες επισκέψεις εκνευρίζουν, οι συγκρίσεις πληγώνουν. Έχεις κάθε λόγο να είσαι θυμωμένη.

Αν όμως τη δεις μόνο ως «κακιά», έχεις δύο επιλογές: να την πολεμήσεις ή να την υπομείνεις. Και οι δύο σε φθείρουν. Όταν δεις τι συμβαίνει πραγματικά ανάμεσα στους τρεις σας, ανοίγει και τρίτος δρόμος.

Ποιες συμπεριφορές της πεθεράς σε εξαντλούν περισσότερο;

Σε εξαντλούν οι συμπεριφορές που σου δείχνουν, χωρίς να το λένε ανοιχτά, ότι στο σπίτι σου δεν έχεις εσύ τον πρώτο λόγο. Οι πιο συνηθισμένες:

1. Σχολιάζει πώς κάνεις τα πράγματα. Το φαγητό, το σπίτι, το πώς μεγαλώνεις τα παιδιά.
2. Έρχεται χωρίς να ρωτήσει. Έχει κλειδί ή θεωρεί αυτονόητο ότι η πόρτα είναι ανοιχτή.
3. Μιλάει στον γιο της και όχι σε σένα. Τα κανονίζουν οι δυο τους και εσύ το μαθαίνεις μετά.
4. Σε συγκρίνει. Με την άλλη νύφη, με την πρώην του, με τον εαυτό της όταν ήταν νέα.
5. Κάνει τη θιγμένη. Όταν βάλεις ένα όριο, πληγώνεται, και φταις εσύ.
6. Παίρνει θέση στους καβγάδες σας. Ξέρει λεπτομέρειες που δεν θα έπρεπε να ξέρει.

Πρόσεξε κάτι. Σχεδόν σε όλα τα παραπάνω υπάρχει ένας τρίτος που το επιτρέπει. Το κλειδί κάποιος της το έδωσε. Τις λεπτομέρειες των καβγάδων σας κάποιος της τις είπε.

Γιατί το πραγματικό πρόβλημα είναι η θέση του άντρα σου;

Επειδή όσο εκείνος στέκεται ανάμεσά σας σαν διαιτητής, ή δίπλα στη μητέρα του σαν γιος, εσύ μένεις μόνη απέναντι και στους δύο.

Σε κάθε οικογένεια υπάρχει μια σειρά. Όταν δύο άνθρωποι φτιάχνουν δικό τους σπίτι, η νέα οικογένεια παίρνει προτεραιότητα απέναντι σε εκείνη από την οποία ήρθαν. Αυτό δεν σημαίνει ότι αγαπάς λιγότερο τους γονείς σου. Σημαίνει ότι ο πρώτος σου σύμμαχος είναι πια ο άνθρωπος που διάλεξες.

Όταν ο άντρας σου λέει «μη δίνεις σημασία», δεν είναι ουδέτερος. Σου λέει ότι σε αυτό θα είσαι μόνη σου. Και εσύ, αφού δεν μπορείς να φτάσεις σε εκείνον, στρέφεις όλο τον θυμό στη μητέρα του.

Έτσι στήνεται ο γνωστός πόλεμος πεθεράς και νύφης. Δύο γυναίκες παλεύουν για μια θέση, ενώ αυτός που θα μπορούσε να το λύσει με μία πρόταση κάθεται και περιμένει να περάσει.

Γιατί εκείνη δυσκολεύεται τόσο να τον αφήσει;

Επειδή συχνά ο γιος της δεν ήταν για εκείνη μόνο παιδί. Ήταν το στήριγμά της.

Δες μια ιστορία που επαναλαμβάνεται συχνά. Μια γυναίκα μεγαλώνει τον γιο της με έναν σύζυγο που λείπει συνέχεια, στη δουλειά, στο καφενείο ή απλώς στη σιωπή του. Ο γιος γίνεται η παρέα της και ο άνθρωπος που την ακούει. Σε εκείνον λέει τα παράπονά της για τον πατέρα του. Χωρίς να το καταλάβει κανείς, το παιδί παίρνει μια θέση που δεν είναι δική του: τη θέση του συντρόφου.

Όταν αυτός ο γιος παντρευτεί, η μητέρα του δεν χάνει απλώς το παιδί της. Χάνει τον άνθρωπο που γέμιζε το κενό του γάμου της. Και εσύ, χωρίς να φταις σε τίποτα, είσαι αυτή που της τον πήρε.

Από την πλευρά του, εκείνος νιώθει ένοχος κάθε φορά που διαλέγει εσένα. Νιώθει ότι την προδίδει. Γι’ αυτό παγώνει, αλλάζει θέμα, σου ζητά υπομονή.

Τίποτα από αυτά δεν δικαιολογεί τα σχόλια στο τραπέζι. Σου εξηγεί όμως γιατί οι φωνές και τα τελεσίγραφα δεν αλλάζουν τίποτα. Ζητάς από έναν άνθρωπο να αφήσει μια θέση που κρατά από παιδί.

Ποιο είναι το δικό σου κομμάτι σε αυτή την ιστορία;

Το δικό σου κομμάτι είναι η θέση που παίρνεις εσύ: αν στέκεσαι ως σύντροφός του ή αν μπαίνεις σε διαγωνισμό με τη μητέρα του.

Είναι δύσκολη ερώτηση, αλλά αξίζει να την κάνεις. Όταν προσπαθείς να αποδείξεις ότι τον φροντίζεις καλύτερα από εκείνη, έχεις ήδη μπει στο δικό της γήπεδο. Δεν είσαι η μητέρα του και δεν χρειάζεται να γίνεις καλύτερη μητέρα του.

Δες και κάτι ακόμα. Πόσο σου θυμίζει η πεθερά σου τη δική σου μητέρα; Πολλές φορές η ένταση που νιώθεις είναι μεγαλύτερη από όσο δικαιολογεί το σχόλιο για το αλάτι. Τότε κάτι παλιότερο έχει ξυπνήσει. Αν θέλεις να το ψάξεις, διάβασε γιατί γίνεσαι σαν τη μητέρα σου χωρίς να το θέλεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι φταις εσύ. Σημαίνει ότι από τους τρεις, εσύ είσαι αυτή που ψάχνει λύση. Άρα εσύ μπορείς να κάνεις και την πρώτη κίνηση.

Τι δεν δουλεύει και τι δουλεύει με την πεθερά;

Δεν δουλεύει ό,τι σε βάζει απέναντί της. Δουλεύει ό,τι φέρνει τον άντρα σου δίπλα σου.

Τι λες στον άντρα σου και τι στην πεθερά σου;

Στον άντρα σου λες τι χρειάζεσαι. Στην πεθερά σου λες λίγα και καθαρά. Και τα όρια προς εκείνη είναι καλύτερα να τα βάζει ο γιος της.

Δοκίμασε αυτά τα βήματα με τη σειρά:

1. Μίλα του σε ήρεμη στιγμή. Όχι στο αυτοκίνητο μετά το τραπέζι. Διάλεξε μια ώρα που δεν είστε θυμωμένοι.
2. Ξεκίνα από εσένα. «Όταν δεν λες τίποτα, νιώθω μόνη μου» αντί για «η μάνα σου είναι ανυπόφορη».
3. Ζήτα ένα συγκεκριμένο πράγμα. Για παράδειγμα: «Θέλω να της πεις εσύ ότι θα μας παίρνει τηλέφωνο πριν έρθει».
4. Άφησέ τον να το πει με τον δικό του τρόπο. Δεν χρειάζεται να γίνει σκληρός. Χρειάζεται να γίνει ξεκάθαρος.
5. Σε εκείνη, αναγνώρισε τη θέση της. Ένα «ξέρω πόσο τον αγαπάς» μπορεί να ρίξει πολύ την ένταση.
6. Μην περιμένεις να αλλάξει σε μια μέρα. Περίμενε να αλλάξει ο τρόπος που στέκεστε εσείς οι δύο.

Αν δυσκολεύεσαι να ζητήσεις αυτό που χρειάζεσαι χωρίς να νιώθεις ένοχη, δες τον οδηγό για το πώς να βάζεις όρια στον σύντροφό σου.

Και αν σε αγχώνουν οι οικογενειακές συναντήσεις, διάβασε πώς να αντιμετωπίσεις το οικογενειακό τραπέζι.

Πώς αλλάζει η εικόνα όταν δεις τις θέσεις όλων μπροστά σου;

Όταν δεις στον χώρο πού στέκεται ο καθένας, καταλαβαίνεις σε λίγα λεπτά αυτό που δεν βγαίνει με χρόνια καβγάδων. Αυτό κάνει η Συστημική Αναπαράσταση.

Στη συνεδρία τοποθετείς εσένα, τον άντρα σου και τη μητέρα του. Πολύ συχνά φαίνεται ότι εκείνος στέκεται δίπλα της και όχι δίπλα σου. Ή ότι εσύ στέκεσαι απέναντί της, σαν αντίπαλος, και εκείνος έχει μείνει στη μέση χωρίς να κοιτάζει καμία.

Φαίνεται και κάτι που δεν το βλέπεις στην καθημερινότητα: ο πεθερός σου. Πού είναι; Συχνά λείπει από την εικόνα, και εκεί φαίνεται γιατί ο γιος πήρε τη θέση του.

Από εκεί και πέρα δουλεύεις τη δική σου θέση. Δεν χρειάζεται να έρθει ούτε εκείνος ούτε η πεθερά σου. Όταν αλλάξει ο τρόπος που στέκεσαι εσύ, αλλάζει και ο τρόπος που σου απαντούν οι άλλοι δύο.

Διάβασε περισσότερα για την ατομική Συστημική Αναπαράσταση.

Ποιο είναι το επόμενο βήμα;

Το επόμενο βήμα είναι να σταματήσεις να παλεύεις με την πεθερά σου και να δεις τι συμβαίνει ανάμεσα σε σένα και τον άντρα σου.

Όσο το αφήνεις, ο θυμός μαζεύεται. Στην αρχή είναι για εκείνη, μετά για εκείνον, και στο τέλος για τον γάμο σου. Πολλά ζευγάρια δεν χωρίζουν εξαιτίας της πεθεράς. Χωρίζουν επειδή ο ένας ένιωσε για χρόνια ότι είναι μόνος του.

Κλείσε μια πρώτη γνωριμία και πες μου πώς είναι τα πράγματα στο δικό σας σπίτι. Αν θέλετε να το δουλέψετε μαζί, υπάρχει και η συμβουλευτική ζεύγους.

Συχνές ερωτήσεις για την κακιά πεθερά

Τι κάνω αν ο άντρας μου παίρνει πάντα το μέρος της μητέρας του;

Μην του ζητήσεις να διαλέξει. Ζήτα του ένα συγκεκριμένο, μικρό πράγμα και δες αν μπορεί να το κάνει. Αν δεν μπορεί ούτε αυτό, το θέμα είναι ανάμεσά σας και αξίζει να το δείτε με βοήθεια.

Να κόψω εντελώς τις επαφές με την πεθερά μου;

Συνήθως όχι. Η πλήρης διακοπή βάζει τον άντρα σου σε ακόμα πιο δύσκολη θέση και η ένταση περνά μέσα στη σχέση σας. Αν όμως η συμπεριφορά της είναι προσβλητική ή σε φοβίζει, έχεις κάθε δικαίωμα να κρατήσεις απόσταση.

Η πεθερά μου ανακατεύεται στα παιδιά. Τι κάνω;

Συμφωνήστε πρώτα οι δυο σας ποιοι είναι οι κανόνες του σπιτιού σας. Μετά ας της τους πει εκείνος. Τα παιδιά κερδίζουν από μια καλή σχέση με τη γιαγιά, αρκεί να είναι ξεκάθαρο ποιος αποφασίζει.

Κι αν μένουμε στο ίδιο σπίτι ή στην ίδια πολυκατοικία;

Τότε τα όρια χρειάζονται ακόμα περισσότερο και πρέπει να είναι πρακτικά: πότε χτυπά η πόρτα, ποιος έχει κλειδί, ποια γεύματα είναι κοινά. Όσο πιο κοντά μένετε, τόσο πιο συγκεκριμένα πρέπει να ειπωθούν.

Μπορεί να αλλάξει κάτι αν εκείνη δεν αλλάξει ποτέ;

Ναι. Δεν χρειάζεται να αλλάξει εκείνη. Χρειάζεται να αλλάξει η θέση του άντρα σου και η δική σου. Όταν οι δυο σας στέκεστε μαζί, η συμπεριφορά της σας επηρεάζει πολύ λιγότερο, ακόμα κι αν μείνει ίδια.