Ποιος σύμβουλος ψυχικής υγείας είναι κατάλληλος για εμένα; Πώς επιλέγω σωστά
Η απόφαση να απευθυνθείς σε έναν σύμβουλο ψυχικής υγείας είναι από μόνη της μια γενναία κίνηση. Όμως εδώ ξεκινάει και η πραγματική πρόκληση: πώς διαλέγεις τον κατάλληλο ειδικό; Ποιος θα καταλάβει αυτό που περνάς και θα μπορέσει να σε βοηθήσει πραγματικά;
Αν είσαι σε αυτό το στάδιο, αυτό το άρθρο θα σου λύσει απορίες, θα σου δώσει απαντήσεις και θα σε καθοδηγήσει πρακτικά, χωρίς δύσκολη ορολογία ή “μεγάλες κουβέντες”.
Τι σημαίνει “κατάλληλος σύμβουλος ψυχικής υγείας” για σένα
Δεν υπάρχει ένας και μοναδικός σωστός επαγγελματίας για όλους. Ο σωστός για εσένα:
- Σε ακούει χωρίς να σε διακόπτει ή να σε κρίνει
- Σου εμπνέει εμπιστοσύνη
- Σε βοηθάει να καταλάβεις καλύτερα τον εαυτό σου
- Δουλεύει με ρυθμό που μπορείς να αντέξεις
Για να φτάσεις σε αυτό το σημείο όμως, πρέπει πρώτα να γνωρίζεις τι επιλογές υπάρχουν.
Ποιοι είναι οι βασικοί τύποι ειδικών ψυχικής υγείας
Ψυχολόγος
Έχει σπουδές ψυχολογίας και άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Παρέχει αξιολόγηση, διάγνωση, συμβουλευτική και σε κάποιες περιπτώσεις και ψυχοθεραπεία (με επιπλέον εξειδίκευση).
Ψυχοθεραπευτής
Μπορεί να είναι ψυχολόγος ή άλλος επαγγελματίας υγείας με εξειδικευμένη εκπαίδευση σε κάποια θεραπευτική προσέγγιση (π.χ. συστημική, γνωσιακή, προσωποκεντρική). Εστιάζει σε βαθύτερη δουλειά με συναισθήματα, πρότυπα συμπεριφοράς και σχέσεις.
Σύμβουλος ψυχικής υγείας
Πιο πρακτικός ρόλος. Βοηθάει κυρίως με καθημερινές δυσκολίες, άγχη, μεταβάσεις ζωής, σχέσεις. Δεν εμβαθύνει πάντα σε βαθιά ψυχικά τραύματα, ωστόσο μπορεί να το κάνει ανάλογα την κατάρτισή του. Επίσης, μπορεί να είναι ο ιδανικός άνθρωπος για καθοδήγηση στο σήμερα.
Ψυχίατρος
Είναι ιατρός. Μπορεί να διαγνώσει ψυχιατρικές παθήσεις και να συνταγογραφήσει φάρμακα. Συχνά συνεργάζεται με ψυχοθεραπευτές ή ψυχολόγους και με συμβούλους ψυχικής υγείας.
Coach
Δεν είναι επαγγελματίας ψυχικής υγείας, αλλά βοηθά στην επίτευξη στόχων και βελτίωση απόδοσης σε τομείς όπως καριέρα, οργάνωση, παραγωγικότητα.
Πώς να καταλάβεις ποιον χρειάζεσαι
Ρώτησε τον εαυτό σου:
- Έχω δυσκολία με έντονο άγχος ή κρίσεις πανικού; Ψυχοθεραπευτής ή ψυχολόγος.
- Νιώθω ότι χρειάζομαι καθοδήγηση για να ξεμπλοκάρω ή να πάρω αποφάσεις; Σύμβουλος ψυχικής υγείας.
- Εμφανίζω έντονα συμπτώματα που διαρκούν ή με αποδιοργανώνουν; Ξεκίνα με ψυχίατρο για διάγνωση.
Κριτήρια επιλογής κατάλληλου ειδικού
1. Προσόντα και άδειες
- Έλεγξε αν έχει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος
- Δες σε ποια θεραπευτική σχολή εκπαιδεύτηκε
- Κοίτα αν είναι μέλος σε επίσημους φορείς (π.χ. Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων)
2. Εμπειρία στο θέμα που σε απασχολεί
Ρώτα ευθέως: “Έχετε εμπειρία με περιπτώσεις σαν τη δική μου;” Δεν είναι κακό να το ρωτήσεις. Αντιθέτως, είναι απαραίτητο.
3. Χημεία και ασφάλεια
Ο πιο καταρτισμένος ειδικός δεν αρκεί, αν δεν νιώθεις ότι μπορείς να ανοιχτείς. Η θεραπευτική σχέση είναι 50% της δουλειάς.
4. Προσβασιμότητα και κόστος
- Μπορείς να τον δεις εύκολα; (δια ζώσης ή online)
- Είναι μέσα στον προϋπολογισμό σου;
Βήμα προς βήμα η επιλογή
- Ξεκαθαρίζεις τι χρειάζεσαι
- Κάνεις μια μικρή έρευνα (Google, συστάσεις, bio του ειδικού)
- Κλείνεις ένα δοκιμαστικό ραντεβού
- Δίνεις 1-2 συνεδρίες πριν κρίνεις
- Εμπιστεύεσαι την αίσθησή σου
Συχνά λάθη που να αποφύγεις
- Να επιλέξεις μόνο με βάση την τιμή
- Να αγνοήσεις το ένστικτό σου
- Να μείνεις με ειδικό που δε σου ταιριάζει από ευγένεια
- Να περιμένεις άμεση λύση σε ένα ραντεβού
1. Ποια η διαφορά συμβούλου ψυχικής υγείας και ψυχολόγου; Ο ψυχολόγος έχει πανεπιστημιακή εκπαίδευση και άδεια. Ο σύμβουλος ψυχικής υγείας δεν είναι απαραίτητα ψυχολόγος αλλά παρέχει καθοδήγηση σε καθημερινά θέματα και σχέσεις.
2. Τι κάνω αν δεν ταιριάζω με τον ειδικό που διάλεξα; Το καλύτερο είναι να το εκφράσεις και να δοκιμάσεις άλλον. Δεν είναι αποτυχία, είναι μέρος της διαδικασίας.
3. Πόσο συχνά πρέπει να βλέπω έναν σύμβουλο; Συνήθως ξεκινάς με μία φορά την εβδομάδα και προσαρμόζεται ανάλογα με την πορεία σου.
4. Πώς να καταλάβω ότι η θεραπεία προχωράει; Νιώθεις μεγαλύτερη επίγνωση, λιγότερο βάρος, περισσότερη ελπίδα και βλέπεις μικρές αλλαγές στην καθημερινότητά σου.
5. Μπορώ να απευθυνθώ online; Ναι, πολλές συνεδρίες πλέον γίνονται μέσω video. Είναι εξίσου αποτελεσματικές.
Μην αφήνεις άλλο την ψυχολογική σου φροντίδα για “αργότερα”. Αν νιώθεις ότι ήρθε η ώρα να ζητήσεις βοήθεια, δώσε στον εαυτό σου αυτή την ευκαιρία. Κλείσε σήμερα μια πρώτη συνεδρία με έναν κατάλληλο σύμβουλο ψυχικής υγείας και κάνε το πρώτο βήμα για την αλλαγή.